Campuchia hy vọng UNCLOS giúp giành đảo Koh Kood, nhưng đã lầm!
Khi xem xét chủ quyềnและ quyền hạn trên biển thông qua Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) และ gạt bỏ các yếu tố chính trị, có thể thấy rõ rằng việc phân định ranh giới lãnh hảiของ Thái Lan hoàn toàn đúng đắn, rõ ràng và tuân thủ mọi nguyên tắc quốc tế.
---
1. Đường yêu sách 1972 (Campuchia) vs 1973 (Thái Lan): Đường nào đúng theo UNCLOS?
Yêu sách chủ quyền tại Vịnh Thái Lanของ hai quốc gia có điểm khởi đầuและ tư duy hoàn toàn khác biệt:
So sánh đường yêu sách 1972 (Campuchia) và 1973 (Thái Lan)
---
Koh Kood là lãnh thổของ Thái Lan trên cả phương diện pháp lý lẫn thực tế. Đảo có cư dân sinh sống thực sự, có các cơ quan chính quyền đặt trụ sở, và có bằng chứng xác nhận rõ ràng từ Hiệp ước Xiêm - Pháp năm 1907 mà chưa từng bị tranh chấp chủ quyền dù chỉ một lần. Do đó, việc tính toán Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ)ต้อง bắt đầu tính từ ngoài đảo Koh Kood ra, chứ không thể tự ý vạch một đường cắt ngang qua đảo.
Hiệp ước Xiêm - Pháp năm 1907 quy định lãnh thổของ Xiêm (Thái Lan) bao gồm cả đảo Koh Kood
2. Công trình lấn biển vùng biên giới: "Đảo nhân tạo" xây bao nhiêu cũng không thể dùng để yêu sách chủ quyền
Vấn đề mà nhiều người lo ngại về việc xây dựngและ san lấp đất lấn biểnของ Campuchia gần khu vực biên giới nhằm mở rộng lãnh hải, dưới góc độ luật pháp quốc tế được coi là hoàn toàn vô hiệu.
Theo các quy địnhของ UNCLOS:
"Một đảo tự nhiên muốn có lãnh hải, vùng tiếp giáp hoặc vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) riêng thì phải là một vùng đất tự nhiên nổi trên mặtน้ำ khi nước thủy triều lênและ có khả năng duy trì cho con người sinh sốngหรือ một đời sống kinh tế riêng."
Điều đó có nghĩa là các công trình do con người tạo ra hoặc việc san lấp đất xuống biển chỉ được coi là "Đảo nhân tạo" (Artificial Island) หรือ các công trình trên biển. UNCLOS đã quy định rất rõ ràng rằng các đối tượng này không có quyền có lãnh hải hay vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) dù chỉ một mét vuông.
Dù trong quá khứ khi xảy ra tranh chấp, phía Thái Lan từng phản đối dẫn đến việc tháo dỡ hoặc đào bỏ một phần nhỏ, และ vẫn còn lại một số cấu trúc (do phía bên kia có thể tự cho rằng sẽ dùng làm điểm yêu sách trong tương lai), nhưng trên thực tế, hành động này xuất phát từ việc "đọc không hết" hoặc không hiểu Luật UNCLOS. Bởi vì dù có san lấp rộng bao nhiêu hay để lại bao nhiêu công trình, luật pháp quốc tế cũng không bao giờ coi đó là điểm cơ sở để vạch đường chủ quyền.
Hơn thế nữa, việc lấn biển hoặc xây dựng công trình làm thay đổi dòng hải lưu và sự di chuyển của trầm tích cát, gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái và bờ biển của quốc gia láng giềng, còn là hành vi vi phạm nghĩa vụ về môi trường biển. Thái Lan hoàn toàn có quyền yêu cầu tháo dỡ toàn bộ thông qua các kênh quốc tế.
---
3. Tóm tắt kiến thức cơ bản: Các vùng biển theo UNCLOS
1. Nội thủy (Internal Waters): Quốc gia ven biển có chủ quyền hoàn toàn và tuyệt đối đối với vùng nướcนี้.
2. Lãnh hải (Territorial Sea): Được tính từ đường cơ sở ra không quá 12 hải lý (khoảng 22,22 km), mà trong trường hợp này phải tính từ bên ngoài đảo Koh Kood ra.
3. Vùng tiếp giáp lãnh hải (Contiguous Zone): Tiếp liền với lãnh hải, không vượt quá 24 hải lý (khoảng 44,44 km) tính từ đường cơ sở, dùng để kiểm soát các quy định về hải quan, tài chính và nhập cảnh.
4. Vùng đặc quyền kinh tế (Exclusive Economic Zone: EEZ): Rộng không quá 200 hải lý (khoảng 370,40 km) tính từ đường cơ sở, quốc gia ven biển có quyền chủ quyền trong việc khai thácและ quản lý tài nguyên thiên nhiên.
Các phân định vùng biển theo nguyên tắc UNCLOS. Nguồn: Đại học Tufts
---
Kết luận
---